રેકોર્ડ હાઈ સપાટીથી સોનું ₹40,000 અને ચાંદી ₹2.02 લાખ સસ્તી: જાણો ભાવ ઘટવાના મુખ્ય કારણો અને ખરીદીની સાચી વ્યૂહરચના
ચાલુ વર્ષે સોના અને ચાંદીના બજારમાં ભારે ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી રહ્યો છે. જાન્યુઆરી મહિનામાં ઐતિહાસિક ટોચ (All-Time High) પર પહોંચ્યા બાદ બંને કિંમતી ધાતુઓના ભાવમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. આંકડાકીય દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો, ઓલ ટાઈમ હાઈથી અત્યાર સુધીમાં ચાંદીમાં ₹૨.૦૨ લાખ અને સોનામાં ₹૪૦,૦૦૦ સુધીનો ઘટાડો થઈ ચૂક્યો છે.
ઓલ ટાઈમ હાઈથી અત્યાર સુધીનો ભાવ તફાવત:
સોનું સસ્તું થવાના ૩ મુખ્ય કારણો:
૧. ઊંચા ભાવે પ્રોફિટ બુકિંગ: તહેવારો પહેલાં સોનું રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી ગયું હોવાથી મોટા રોકાણકારોએ નફો વસૂલવા માટે વેચવાલી શરૂ કરી દીધી હતી.
૨. મજબૂત ડૉલરની અસર: આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં અમેરિકન ડૉલર અને બોન્ડ યીલ્ડ મજબૂત થતાં વૈશ્વિક સ્તરે સોનાના ભાવ પર દબાણ આવ્યું છે.
૩. ખરીદદારોની પીછેહઠ: રેકોર્ડબ્રેક ઊંચા ભાવ જોઈને સામાન્ય ગ્રાહકોએ જ્વેલરીની દુકાનોમાં ખરીદી ઘટાડી દીધી હતી.
ચાંદી સસ્તી થવાના ૩ મુખ્ય કારણો:
૧. ઔદ્યોગિક માંગમાં ઘટાડો: ચાંદીનો મોટો વપરાશ સોલાર અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ફેક્ટરીઓમાં થાય છે, પરંતુ વૈશ્વિક મંદીના માહોલને કારણે ઉદ્યોગો તરફથી માંગ ઘટી છે.
૨. બજારમાં વેચવાલીનું દબાણ: શેર અને વાયદા બજારની અસ્થિરતા વચ્ચે મોટા ટ્રેડર્સે અચાનક ચાંદી વેચવાનું શરૂ કરતાં ભાવ ઝડપથી ગગડ્યા છે.
૩. સોનાની ચાલની અસર: સરાફા બજારમાં સોનું અને ચાંદી એકબીજાને અનુસરે છે; સોનાના ભાવ ઘટતા જ ચાંદીમાં પણ વેચવાલી શરૂ થઈ ગઈ.
અલગ-અલગ શહેરોમાં સોનાના ભાવ અલગ કેમ હોય છે? (૪ કારણો)
-
ટ્રાન્સપોર્ટેશન અને સુરક્ષા ખર્ચ: એક શહેરથી બીજા શહેરમાં સોનું લઈ જવામાં ઈંધણ, વીમો અને સુરક્ષાનો ખર્ચ ઉમેરાય છે, તેથી અંતર વધે તેમ ભાવમાં ફેરફાર થાય છે.
-
ખરીદીનું પ્રમાણ: દક્ષિણ ભારતમાં સોનાનો વપરાશ સૌથી વધુ (આશરે ૪૦%) હોવાથી ત્યાંના જ્વેલર્સ જથ્થાબંધ ખરીદી કરે છે, જોકે ડિસ્કાઉન્ટનો લાભ મર્યાદિત રહે છે.
-
સ્થાનિક જ્વેલરી એસોસિએશન: દરેક રાજ્ય અને શહેરના સ્થાનિક એસોસિએશન જે-તે વિસ્તારની માંગ અને પુરવઠાના આધારે દૈનિક દર નક્કી કરે છે.
-
જૂનો સ્ટોક અને ખરીદી કિંમત: જ્વેલર્સે અગાઉ કયા દરે સ્ટોક ખરીદ્યો છે તેના આધારે પણ ગ્રાહકો માટે વેચાણ કિંમત નક્કી થતી હોય છે.
શું આ ઘટાડો લાંબો સમય ચાલશે? નિષ્ણાતની સલાહ
કોમોડિટી નિષ્ણાત અજય કેડિયાના મતે, રોકાણકારોએ એકસાથે મોટી ખરીદી કરવાને બદલે હપ્તાઓમાં (Staggered Manner) સોના-ચાંદીની ખરીદી કરવી જોઈએ. થોડું રોકાણ અત્યારે કરો અને બાકીનું ૧૫-૨૦ દિવસના અંતરે કરો. આ ઉપરાંત, ૧-૨ મહિનાના ટૂંકા ગાળાને બદલે ૬ મહિનાથી ૧ વર્ષનો સમયગાળો ધ્યાનમાં રાખીને રોકાણ કરવું વધુ ફાયદાકારક રહેશે.
સોનું ખરીદતી વખતે આ ૨ બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખો:
-
સર્ટિફાઇડ સોનું જ ખરીદો: હંમેશાં બ્યુરો ઑફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ (BIS) નું હોલમાર્ક અને ૬ અંકનો આલ્ફાન્યૂમેરિક HUID કોડ (જેમ કે- AZ4524) ધરાવતું સોનું જ ખરીદો, જે શુદ્ધતાની ખાતરી આપે છે.
-
કિંમત ક્રોસ ચેક કરો: ખરીદીના દિવસે ઇન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન (IBJA) જેવા સત્તાવાર સ્રોતો પરથી ૨૪, ૨૨ અને ૧૮ કેરેટ સોનાના આજના ભાવ અને સાચું વજન અવશ્ય ચકાસો.
