વિદેશમાં લીધેલા છૂટાછેડા દરેક કિસ્સામાં માન્ય નહીં: ભારતમાં થયેલા લગ્ન મામલે સુપ્રીમ કોર્ટનો મહત્ત્વપૂર્ણ ચુકાદો
ભારતમાં લગ્ન કર્યા બાદ વિદેશમાં જઈને વસતા દંપતીઓ અને NRI (બિનનિવાસી ભારતીયો) માટે સુપ્રીમ કોર્ટે એક અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ અને દૂરોગામી અસર કરતો ચુકાદો આપ્યો છે. સર્વોચ્ચ અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, ભારતમાં થયેલા લગ્નના કિસ્સામાં વિદેશી કાયદા હેઠળ મેળવેલા છૂટાછેડા દરેક પરિસ્થિતિમાં ભારતીય કાયદા મુજબ માન્ય ગણાશે નહીં.
સુપ્રીમ કોર્ટના અવલોકનની મુખ્ય બાબતો:
અદાલતે કાયદાકીય જોગવાઈઓ સ્પષ્ટ કરતા નીચે મુજબના મહત્ત્વના મુદ્દાઓ ટાંક્યા છે:
-
પહેલો લગ્નસંબંધ અકબંધ રહેશે: જો કોઈ વિદેશી અદાલતે એવા આધાર પર છૂટાછેડા મંજૂર કર્યા હોય જે ભારતીય લગ્ન કાયદા હેઠળ માન્ય નથી, તો તેવા છૂટાછેડા ભારતમાં સ્વીકાર્ય ગણાશે નહીં અને કાયદાકીય દ્રષ્ટિએ પહેલો લગ્નસંબંધ અકબંધ રહેશે.
-
બીજા લગ્ન પર કાયદેસરની કાર્યવાહી: જો કોઈ વ્યક્તિ આવા અમાન્ય વિદેશી છૂટાછેડાના આધારે ભારતમાં કે અન્યત્ર બીજીવાર લગ્ન કરે છે, તો તે ગેરકાયદેસર ગણાશે.
-
સજાની જોગવાઈ: આવા કિસ્સામાં બીજા લગ્ન કરનાર વ્યક્તિ સામે ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC) ની કલમ 494 (દ્વિપત્નીત્વ અથવા દ્વિપતિત્વ – Bigamy) હેઠળ ફોજદારી કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
સુપ્રીમ કોર્ટનો આ ચુકાદો ખાસ કરીને એવા કિસ્સાઓમાં પતિ-પત્નીના અધિકારોનું રક્ષણ કરશે, જ્યાં એક પક્ષકાર વિદેશી કાયદાનો લાભ લઈને એકતરફી છૂટાછેડા મેળવી લેતો હોય છે.
