અમદાવાદ / હેરિટેજ સ્પેશિયલ:
અમદાવાદ ચારેબાજુ વિસ્તરી રહ્યું છે અને અહીં વસતા લાખો લોકો સુખી થઈ રહ્યા છે, પરંતુ મોટાભાગના અમદાવાદીઓ એ નથી જાણતા કે આ નગરની સમૃદ્ધિ પાછળ એક સદીઓ જૂનું રહસ્ય અને મોટું બલિદાન જોડાયેલું છે. શહેરના ઐતિહાસિક સ્થાપત્ય ‘ત્રણ દરવાજા’ સાથે જોડાયેલી આ લોકવાયકા અને ઇતિહાસ આજે પણ સૌને હચમચાવી દે તેવો છે.
મા લક્ષ્મીનું પ્રસ્થાન અને ચોકીદારનું વફાદાર બલિદાન:
સદીઓ પહેલાં એક રાત્રે ધનના દેવી મા લક્ષ્મી ભદ્રના કિલ્લામાંથી બહાર નીકળી અમદાવાદ છોડીને જઈ રહ્યા હતા, ત્યારે ત્રણ દરવાજા પર તૈનાત નગરના વફાદાર ચોકીદાર ખ્વાજા સિદ્દીક કોતવાલે તેમને ઓળખી લીધા. તેમણે માતાજીને વિનંતી કરી કે રાજા અહમદશાહ પાસેથી પરવાનગી ન આવે ત્યાં સુધી તેઓ ત્યાં જ રોકાય. ચોકીદાર જાણતા હતા કે જો તેઓ પાછા નહીં ફરે તો માતાજી ત્યાં જ રોકાઈ જશે. આથી, અમદાવાદની સમૃદ્ધિ કાયમ માટે જળવાઈ રહે તે માટે તેમણે પોતાનું મસ્તક કાપીને બલિદાન આપ્યું હતું.
૬૫૦ વર્ષથી પ્રજ્વલિત અખંડ દીવો અને વર્તમાન સ્થિતિ:
દ્વારપાળ ક્યારેય પાછા ન ફર્યા, તેથી મા લક્ષ્મી પોતાના વચન મુજબ આજે પણ ત્રણ દરવાજા પાસે રોકાયેલા છે અને તેમના નામનો અખંડ દીવો છેલ્લા ૬૫૦ કરતાં વધુ વર્ષોથી પ્રજ્વલિત છે. જોકે, દુઃખદ બાબત એ છે કે આજના સમયમાં અસંખ્ય દબાણો અને યોગ્ય માર્કેટિંગ તેમજ જાળવણીના અભાવે સામાન્ય અમદાવાદીઓ આ મહાન ઇતિહાસ અને ઐતિહાસિક સ્થળ સુધી પહોંચી શકતા નથી.
